Omstandigheden die agressief gedrag bevorderen

De scheidslijn tussen oorzaken en redenen van agressie aan de ene kant en omstandigheden die het gebruik van agressie bevorderen aan de andere, is heel dun.

Bijna iedereen kan, wanneer dat nodig is, agressief gedrag neerzetten. Bepaalde omstandigheden maken het je echter makkelijker de redelijkheid opzij te zetten en de agressie toe te laten. Hieronder een selectie van omstandigheden.

Stress rotella

Alle omstandigheden die stress veroorzaken, bevorderen ook agressief gedrag. De reden is dat wanneer mensen zijn gestrest, ze makkelijker de rede uit het oog verliezen, gefrustreerd raken, en makkelijker de controle over zichzelf verliezen. Mensen onder stress kennen minder remmingen en laten impulsief gedrag makkelijker toe.

Daarom kunnen (het hoeft niet) zaken als lawaai, een volgepropte agenda, weggebruikers dicht op je lip en huilende kinderen, de mate waarin je makkelijk agressief wordt, bevorderen.

Bedreigende situaties

Wanneer je een grote beer tegenover je je vindt, voel je je bedreigd. Evenzo wanneer je iemand met een mes of pistool op je af ziet komen. Naarmate je je meer bedreigd voelt, kun je makkelijker agressief worden: je bent bereid om voor jezelf te vechten. - Sommige mensen juist niet, die bevriezen dan.

Het gaat hier om de perceptie van het gevaar, niet het gevaar zelf. Daarom spelen de mate waarin de omstandigheden deze perceptie bevorderen dan wel teniet doen, mee in hoe agressief iemand reageert. Zo zijn mensen meestal banger in het donker en reageren ze, waneer er dan iets gebeurt, heftiger.

Er niet toe doen

Wanneer je het gevoel krijgt dat je er niet (meer) toe doet, voel je je in essentie in je bestaan ontkend, ook al realiseer je je dat niet zo. Dit kan grote angst oproepen en dikwijls ook een verlangen om de bedreiging die op je af komt ongedaan te maken (een andere keuze die je hebt is depressief worden). Dit element komt terug in vrijwel alle redenen waarom iemand agressief wordt.

Gebrek aan warmte in relaties (man en vrouw die langs elkaar heen leven), een autoritaire werkomgeving en het ontbreken van overlegsituaties (commanderende collega's, bazen en ouders), het risico niet mee te tellen (kans op verlies van respect of status), eenzaamheid, het ontbreken van uitdagingen en/of een reden om te leven, en het gevoel er niet meer bij te horen (racisme) zijn allemaal factoren die agressief gedrag kunnen oproepen.

Een omgeving en/of cultuur die agressie waardeert

Zoals groepen jongeren of voetbalsupporters waarbij agressief optreden de norm is en je enkel status verwerft door aan deze norm te voldoen. Denk aan de nozems van vroeger of de Lonsdale-kids uit de dorpen, of de Marokkaanse groepen jongeren in de buitenwijken.

Ook een samenleving en cultuur die hardheid, autoriteit, dominantie en agressie positief waardeert, en waarin agressie in de sfeer van beeld, verschijningen en uitingen normaal is, zoals de post-kapitalistische samenleving zoals wij die kennen, verlaagt de drempel voor individuen en groepen om zich hard en agressief te gedragen.

Voorbeelden van vroeger

Kinderen leren altijd veel van hun omgeving. Zoals van ouders die altijd ruzie maken en elkaar achterna zitten. Zoals van een buurt waar hard en egressief met elkaar omgaan normaal is.

Ze nemen wat ze leren mee als persoonlijke bagage die ze inbrengen in elke nieuwe situatie die ze tegenkomen.

Het gebruik van ontremmers

Mensen hebben intern een rem op het makkelijk inzetten van agressief gedrag. Door het gebruik van drank en drugs, of het hebben van seks of top-ervaringen, wordt die remming losser.

Deze ontremming kan van tijdelijke of, ingeval van langdurig gebruik, permanente aard zijn. In het laatste geval kun je beter van een oorzaak van agressief gedrag spreken.

Omstandigheden tegenover oorzaken

Omstandigheden bevorderen agressief gedrag maar veroorzaken het niet. Terwijl tegelijkertijd in een bepaalde situatie van agressie zelden makkelijk te bepalen valt wat nu oorzaak, reden of omstandigheid is.

Tegelijkertijd is de ene mens de andere niet is en vertonen verschillende mensen in dezelfde omstandigheden ander gedrag. Niet elke man die gestrest is en moeite heeft op tijd op zijn werk te komen snijdt een medeweggebruiker wanneer hij zich tekort gedaan voelt.

Alles bij elkaar genomen is deze schijnbare dualiteit inherent aan het leven.

Lees om meer zicht te krijgen op hoe dit in elkaar steekt de pagina 's over oorzaken van agressie, theorieën over agressie, en vechten of vluchten

Gerelateerde pagina' s: Agressie - Aspecten - Documentatie - Er niet bij kunnen - Omstandigheden - Oorzaken - Agressie regulatie - Theorieën - Vechten of vluchten - Zelfhulp - Problemen rondom boosheid en woede