Jolijn

Jolijn (55) volgde in 2016 bij ons de Assertiviteitstraining (naam en foto zijn gefingeerd).

"Assertiviteit geeft een enorme kracht"

Beter voor jezelf leren opkomen. Dat was, kort samengevat, voor Jolijn de reden om een assertiviteitstraining te gaan volgen. Ze is uitgesproken enthousiast over het effect ervan. "Het is nu een paar maanden geleden, maar de training heeft zich echt vastgezet. Ik blijf alert op de situaties die ik altijd lastig vond en het lukt nu om daar anders op te reageren."

Eigenlijk was er geen directe aanleiding om op zoek te gaan naar een psychologische training, eerder een stapeling van incidenten. Momenten waarop Jolijn geen adequate reactie paraat had, dichtklapte, en vervolgens boos bleef rondlopen. "Dat soort situaties kunnen zich op je werk voordoen, met je manager of met collega's, maar ook met vrienden of familie, of gewoon in je omgeving. Bij mij gaat het vaak om onverwachte opmerkingen die me raken. Daar heb ik dan niet direct een antwoord op en dat voel ik in mijn lijf. Dat blijft hangen. Dat is heel naar."

Als voorbeeld geeft Jolijn de geluidsoverlast die haar overbuurman veroorzaakt. "Ik woon in de stad en aan de overkant zit een winkel, waar ik nogal veel last van heb. Daar had ik die man al eens op aangesproken, maar dat hielp niet. Ik zag er als een berg tegenop om nóg een keer op hem af te stappen. Toen dacht ik ineens: 'Kom op zeg. Ik ben verdorie een vrouw van 55, ik sta vol in het leven, heb een fulltime baan. Waarom zou ik dit soort situaties niet op kunnen lossen?' Daar wilde ik echt vanaf. Ik wilde leren om niet meer zo te schrikken van onprettige situaties, maar te reageren vanuit mijn eigen gedachten en waarheid, zodat er een gesprek ontstaat waarmee de dingen opgelost kunnen worden." jolijn

Meteen een klik

Jolijns partner vond IDEE op internet en stimuleerde haar om contact te zoeken. "Hij is sterker dan ik. Hij zag waar ik mee worstelde en verwachtte dat een assertiviteitstraining me verder kon helpen. Daar had hij gelijk in." De ervaringsverhalen op de site van IDEE spraken Jolijn aan, net als de opzet van de training en de beschrijving en achtergrond van de trainers zelf. Tijdens het intakegesprek met Conny voelde Jolijn direct een klik. "Het klópte gewoon. En het is heerlijk om (verspreid over drie maanden) zes dagen lang bezig te zijn met iets wat je dwars zit. Dus uit de rol stappen van 'Verdorie, waarom overkomt me dit nou steeds?' en er echt wat aan doen."

Vanaf dag 1 was er een gevoel van vertrouwen en respect in de groep, vertelt Jolijn. "Iedereen stelde zich kwetsbaar op, inclusief Conny en Peter. "Hoe mooi is dat? In het dagelijks leven speelt iedereen toch vaak een soort rol." Dat gevoel van veiligheid is een voorwaarde om 'op een bepaald gevoelsniveau' te komen, realiseert Jolijn zich. "Door helemaal open te kunnen zijn, komen er ineens dingen bovendrijven, waar je soms al jaren niet meer aan gedacht had en die blijkbaar belangrijker zijn dan je besefte. Door over zichzelf te vertellen en over het gezin waar je uit komt, over je jeugd, merkte iedereen dat gedragspatronen die je in de weg zitten al heel vroeg in je leven ontstaan. Zo heb ik altijd een hekel gehad aan assertiviteit. 'Zo ben ik niet', dacht ik. Waarschijnlijk omdat ik thuis te horen kreeg: 'Dat soort gedrag, dat doen we hier niet.' Nu heb ik geleerd dat het niet meer dan normaal is om voor jezelf op te komen."

Leerzaam rollenspel

Vooral de een-op-een rollenspellen zijn Jolijn bijgebleven. "Je speelt een situatie na die je moeilijk vindt. Zo kreeg ik een frontale aanval te verwerken van Conny in een managersrol. Het voelde heel echt. Ze deed heel bot: BAM, vol erin. Mijn eerste reactie zou dan zijn om in de verdediging te schieten of dicht te klappen. Nu heb ik geoefend om rustig te blijven, helder na te denken en vooral de verbinding met de ander proberen te zoeken, zodat er een gesprek kan ontstaan. Zo van: 'Ik hoor wat je zegt en ik ga dat even laten bezinken. Maar weet wel dat ik het vooral heel belangrijk vind om goed met jou te kunnen samenwerken. Laten we zien of we daar samen een goede manier voor kunnen vinden."

Een grote stap

Ze is nog niet heel goed in dat soort reacties, bekent ze, maar dat werd hun al tijdens de training op het hart gedrukt: "Het is natuurlijk een proces om dergelijke patronen te doorbreken. Maar het lukt me al om dit in de praktijk toe te passen. En als dat op het moment zelf niet gaat, dan kom ik er een dag later op terug. Want dat mag ook en dat helpt mij enorm. Ik kan nu tegen mensen zegen: "Wat jij gisteren tegen mij zei, dat voelt voor mij heel vervelend." Dat lijkt een hele kleine stap, maar dat is voor mij heel groot. Ik merk ook dat mensen daardoor zachter en respectvoller met me omgaan. 'Wat goed dat je dat zegt', krijg ik vaak terug. 'Ik bedoelde dat helemaal niet zo.'"

Het is fantastisch om voor jezelf te leren opkomen, vindt Jolijn. "Dat geeft zó'n kracht! Assertiviteit heeft met veel meer te maken dan je misschien denkt. Dat wordt in deze training in een veilige omgeving en met respect aangeraakt. Het beeld dat ik van mezelf had, is bijgesteld en versterkt. Uit de feedback van mijn medecursisten bleek dat ze mij heel sterk vonden. Dat voelde ik zelf nooit helemaal zo. Maar nu realiseer ik me dat ik best wat anders naar mezelf mag kijken. Dat maakt me trots."

Interviews

Het interview hier links is van de hand van Annelies Roon van de Schrijverij in Haarlem. © Annelies Roon juni '16.