Subassertiviteit en assertiviteit

Je hebt ruzie met je vriend en hij zegt iets wat jou diep raakt. Wat doe je? Word je kwaad en ga je gemene opmerkingen maken? Trek je je gekwetst terug in jezelf? Of ren je de kamer uit?

Als het wegrennen of terugtrekken in jezelf is, ben je niet assertief maar subassertief bezig.

Assertief zijn is in dit geval ingaan op wat ze zegt en jouw visie daar tegenover stellen. Grote kans dat jullie daarna tot een zinnig gesprek komen waar je allebei wat aan hebt.

Een andere vorm van niet-assertief gedrag is agressief zijn. Je wordt kwaad en verliest alle redelijkheid, ook in gedrag, uit het oog. Je wilt ten koste van alles je mening doordrijven. Misschien begin je wel te schelden of te slaan.

Aangeleerd gedrag

Als je niet assertief handelt, ook al ben je van nature wat schuchter, heb je afgeleerd voor jezelf op te komen. Vermoedelijk leerde je dat af in je jeugd, onder druk van anderen.

Vriendelijk zijn en geen ruzie maken leverde je misschien een knuffel van je moeder op. Beleefd zijn tegen je vader en je verdriet wegslikken, voorkwam misschien dat je een tik of snauw kreeg. Je mond houden en wegkijken terwijl je gepest werd voorkwam, in jouw idee, dat je nog meer gepest werd.

Je leerde je aan te passen en minder op te vallen tussen 'de anderen' en omdat je jaren op dit gedrag 'kon oefenen' werd het tot een patroon dat je inzet zogauw een situatie die op vroeger lijkt zich voordoet.

Definitie en signalen

Een definitie van assertief gedrag luidt: assertief gedrag is in staat zijn op correcte wijze, dus zonder anderen te beledigen of kwaad te doen, voor jezelf op te komen. Je noemt het ook wel zelfbewuste, psychische weerbaarheid.

Maar hoe weet je nou dat je subassertief handelt? Buiten dat de meeste mensen het intuïtief van zichzelf wel weten kun je het ook zien aan je gedrag.

Als je weinig zegt in vergaderingen, conflicten uit de weg gaat, verlegen bent, moeilijk 'nee' zegt, last hebt van onverklaarbare woede-uitbarstingen, of niet makkelijk zegt wat je voelt of denkt, is dit een goede indicatie dat je vaak niet assertief handelt.

Assertiever worden

Assertief gedrag kun je leren. Je doet dit door veel en vaak het gedrag wat je zoekt te laten zien en oefenen, en leren begrijpen hoe het werkt. Incluis leren inzien in welke situaties je je subassertief gedraagt en hoe je dit gedrag dan zelf oproept en in stand houdt.

Ook zicht krijgen op waar je subassertieve gedrag vandaan komt en waarom en hoe je het hebt ontwikkeld, kan je helpen je subassertieve gedrag te veranderen.

Het makkelijkst leer je assertiever worden door counseling of therapie gecombineerd met een groepstraining.

In de counseling of therapie kun je je problemen op een rijtje zetten en een hoop (emotionele) ballast kwijtraken, terwijl je in de assertiviteitstraining het gewenste gedrag goed kunt oefenen middels interactie met lotgenoten.

Assertiviteitstrainingen

In een assertiviteitstraining leer je je gedachten en gevoelens uiten in plaats van voor je te houden.

Je leert je krachtiger en persoonlijker neerzetten, de communicatie en interactie met anderen sturen, beter je grenzen te bewaken en makkelijker nee zeggen. Je leert hoe je overkomt en wat je gedrag teweeg brengt bij de ander. Je leert beter omgaan met kritiek en conflicten.

Realiseer je wel dat je assertviteitstrainingen en cursussen assertiviteit in soorten hebt.

Een cursus assertiviteit van een of twee dagen is niet realistisch en zou niet zo mogen heten, welk gerenomeerd bureau deze training ook geeft.

Ook bij al die korte trainingen specifiek gericht op werk kun je vraagtekens zetten want subassertief gedrag beperkt zich zelden tot werk alleen.

Realiseer je dat de meeste van dat soort trainingen ontwikkeld zijn omdat ze verkocht kunnen worden. Het is gewoon business, waarbij de inhoud meestal op de laatste plaats komt. Zonde van de tijd en energie die je er in stopt.