Persoonlijke groei en groeipijn

Elk mens maakt in zijn leven groei door. De een wat meer of minder, of juist eerder of later dan de ander. We hebben daar termen voor, zoals volwassen worden, al is de betekenis daarvan in de loop van de tijd nogal verengd.

Groeien gaat niet zonder pijn. Voor niemand. De sleutel tot groei ligt in ons bewustzijn, onze kennis van onszelf in relatie tot onze omgeving. Maar voordat we weten hoe we die sleutel moeten hanteren, zijn we wel een paar jaar verder.

Groeien doe je door het leven te accepteren, inzicht te krijgen in je thema's, het oude wat niet meer voldoet loslaten, het creëren van ruimte en het aangaan van verbinding, en door leren trouw te zijn aan jezelf.

Assepoester

Vaak worden kleine meisjes angstig door de houding van hun moeders. Bezorgde moeders leren hun kinderen gedrag af dat hen, de moeders, bezorgd zou kunnen maken. Door haar dochtertje te leren risico's te mijden, weerhoudt de moeder haar kind er onbewust van te leren hoe ze met angst moet omgaan. Colette Dowling, in: Het assepoestercomplex, Rainbow 1981.

Groene bomen

Hij merkt dat niet alle bomen groen zijn, dat niet alle mannen strenge vaders zijn, niet alle vrouwen afwijzend, en hij krijgt door dat één keer mislukken niet betekent dat alles in zijn leven zal mislukken. Hij kan een nieuwe situatie nemen voor wat ze is in plaats van ze te verdraaien om ze te laten passen in een patroon dat hij er al op na houdt. Carl Rogers, in: Mens worden, een visie op persoonlijke groei, Bijleveld 2001.

Bewustheid, spontaniteit & intimiteit

Voor bepaalde gelukkigen bestaat er iets dat alle gedragsclassificatie te boven gaat en dat is bewustheid; iets dat boven het programmeren van het verleden uitkomt, en dat is spontaniteit; en iets dat een grotere beloning schenkt dan spelen en dat is intimiteit.

Maar alledrie kunnen angstaanjagend zijn en zelfs gevaarlijk voor wie er niet op voorbereid is. Misschien kan hij beter blijven zoals hij is en de oplossing zoeken in de algemeen gebruikelijke technieken van sociale activiteit, zoals saamhorigheid. Eric Berne, in: Mens erger je niet, Aula 2003.

Trouw

Wanneer je trouw bent aan jezelf voeg je kwaliteit toe aan je leven. Je leeft bewust, in alles. Of dat nu luieren, dromen of hard werken is. Of dat nu houden van of afscheid nemen van is.

Trouw zijn aan jezelf is misschien wel het moeilijkste wat er is. Want altijd is er wel een reden om iets uit te stellen of niet te doen, om het niet aan te gaan. Peter Spelbos, 2007.

Reiziger er is geen weg

Reiziger,
er is geen weg
de weg maak je zelf, door te gaan.

Alles gaat voorbij en alles blijft,
maar het is aan ons om te gaan,
verder gaan en wegen banen,
wegen over de zee.

Nooit heb ik roem nagestreefd
en de mensen mijn lied willen inprenten;
ik houd van werelden die subtiel zijn,
gewichtloos en vriendelijk, als zeepbellen.
Ik houd ervan om te zien hoe ze geel en rood kleuren,
gaan trillen, plotseling en uit elkaar spatten.
Nooit heb ik roem nagestreeefd.

Reiziger, de weg,
dat zijn jouw sporen, en niets anders.
Reiziger, er is geen weg,
de weg maak je zelf, door te gaan.
Door te gaan maak je de weg
en als je achterom kijkt,
zie je het pad dat je nooit meer zult hoeven betreden.

Reiziger, er is geen weg
alleen een schuimspoor in de zee.

Een tijd geleden hoorde men, op deze plaats, waar nu een doornbos staat,
de stem van een dichter die riep:
Reiziger, er is geen weg,
de weg maak je zelf, door te gaan stap voor stap,
regel voor regel.
De dichter stierf ver van zijn huis, hem bedekt het stof van een naburig land.
Toen men van die plek wegliep, hoorde men hem huilen:

Reiziger er is geen weg,
de weg maak je zelf, door te gaan, stap voor stap, regel voor regel.
Als de vink niet kan zingen,
als de dichter een pelgrim is
als bidden ons niets oplevert:
reiziger, er is geen weg,
de weg maak je zelf, door te gaan stap voor stap,
regel voor regel

Waarom de sporen van het toeval wegen noemen?
Ieder die voortgaat, wandelt,
als Jezus, over de zee.

Antonio Machado in: Cantares y Proverbios. Vertaling: Tjeerd de Boer en Kathleen Ferrier.