Relaties en relatieproblemen
Hoewel een relatie een heel natuurlijk iets is, is het ook een constructie waaraan je gedurende de relatie naargelang beider ontwikkeling en wensen moet bouwen. Evenmin als de Nederlander bestaat, bestaat daarom de juiste of goede relatie.
Wel kun je iets zeggen over wat een relatie vruchtbaar en plezierig maakt voor beide partners. De kern daarvan is dat elke partner op eigen wijze tevredenheid beleeft aan de ander en aan het samenzijn met die ander, terwijl de relatie stimulerend werkt voor ieders ontwikkeling apart én gezamenlijk.
De domeinen
Hoe weet je nu of je een vruchtbare, plezierige relatie hebt of niet? Buiten dat je het meestal gevoelsmatig wel weet, kun je ook je relatie uiteen rafelen naar een aantal domeinen en alleen of samen met je partner kijken naar hoe jullie dat nou doen en of je daar tevreden mee bent of niet. Je test, zeg maar, je relatie.
De domeinen die ik onderscheid zijn: (1) communicatie en interactie, (2) veiligheid en geborgenheid, (3) zorgen voor elkaar en onbaatzuchtigheid, (4) intimiteit en seksualiteit, (5) verbinding en hechting, (6) macht en autonomie, (7) dromen, (8) liefde voor elkaar, (9) het onderhoud van de relatie.
Het zijn de kanten die aan elke relatie zitten en die we altijd tegenkomen in onze omgang met die ander. Op straffe van het foutlopen van je relatie, moeten jij en je partner binnen elk domein een evenwicht vinden. Niet alleen nu, maar telkens opnieuw, jullie hele relatie lang.
Zie voor een uitgebreide bespreking van deze domeinen de pagina de goede relatie en, in het algemeen, alle artikelen in de rubriek relaties.
Relatieproblemen
Er zijn altijd redenen waarom mensen relaties beginnen en dan heb je het niet alleen over de aantrekkelijkheid van de ander, er spelen altijd psychologische redenen mee, zoals de hang naar veiligheid, geborgenheid en kameraadschap.
Wanneer de aantrekkelijkheid en dergelijke zo gewoon zijn geworden dat die van minder belang zijn, krijgen deze achterliggende zaken juist meer aandacht. Daarmee neemt de kans op teleurstellingen en problemen tussen de partners veel groter. Immers, deze zaken zijn zo essentieel dat je daar uiteindelijk de relatie op bouwt.
Soms zit je relatie vast. Omdat jullie zijn veranderd. Omdat je twijfelt of je nog wel van die ander houdt. Omdat jullie je ergeren aan elkaar. Omdat het is zoals die ánder dat niet wil. Omdat jullie behoefte hebben aan een andere vorm van intimiteit. Omdat. Omdat.
Wanneer er op teveel domeinen problemen spelen en jullie te lang zijn doorgaan met het gesprek niet aan te gaan, gaan de problemen een eigen leven leiden en zijn ze minder makkelijk op te lossen. Naarmate dat langer duurt, kun je er minder makkelijk met z'n tweeën uitkomen. Het zou zomaar kunnen dat je dan relatietherapie nodig hebt.
Relatietherapie
Een relatietherapeut - of therapeuten, er zijn er ook die met een partner werken - begeleidt paren bij het zoeken naar een nieuwe balans in hun relatie. De focus is daarbij op hoe ze met elkaar omgaan en dat zelf kunnen veranderen.
Bij relatietherapie gaat het vooral om hoe jullie in het hier en nu met elkaar omgaan, ook al liggen de oorzaken van de relatieproblemen in het verre verleden. De meeste therapeuten werken daarom vooral praktisch en pragmatisch.
Door de therapie groeit de tevredenheid en het plezier in elkaar en hebben de partners beter zicht op hoe ze een relatie levend houden.
De succesratio voor relatietherapie is in zijn totaliteit niet groot. Die paren hebben de grootste kans om verder te komen met relatietherapie die relatief lichte problemen hebben, niet te lang wachten voordat ze naar de therapeut gaan, én die bereid zijn aan zichzelf te werken. Een relatie is immers niet sterker dan de partners die haar dragen.
Lees voor een verdergaande bespreking van relatieproblemen de pagina Relatieproblemen in de rubriek Relaties
Varianten in therapie
Relatietherapie bestaat er in meerdere varianten. De lichtste vorm is die de communicatie in de relatie poogt te verbeteren. Partners in de relatie weten namelijk dikwijls niet goed hoe met elkaar te communiceren en versterken juist door hun manier van communiceren, de problemen in de relatie.
Een zwaardere variant in relatietherapie focust op de interactie tussen de partners. Meestal ga je er daarbij vanuit dat wat de een doet, een reactie bij de ander oproept en vice versa. In feite zie je daarbij een relatie als een systeem. In de therapie ga je deze interactiepatronen uiteen rafelen en inzichtelijk maken, in combinatie met instructies aan de partners om ander gedrag in te zetten.
Een derde variant focust vooral op het verleden van beide partners en wat ze uit dat verleden hebben meegenomen en in de relatie hebben ingebracht. Door dat verleden en de interne conflictpatronen die daar bij horen bij beide partners uit te zoeken en op te lossen, wordt de verstrengeling van beiden in de relatie verbroken. Deze vorm gaat heel diep en kan lang duren.
In de praktijk maak je bij relatietherapie en relatietherapeuten een onderscheid naar de aandacht op óf de communicatie óf de interactie. Therapeuten die de relatie als een systeem zien, zullen ook uitstapjes naar het verleden maken terwijl theraputen die vooral in het ouderlijk gezin geïnteresseerd zijn, ook naar de huidige verstrengeling zullen kijken.
Bij de meeste vormen van relatietherapie geldt overigens dat goed communiceren voor de partners, niet geheel onlogisch, belangrijk wordt geacht. Interactie staat of valt immers met communicatie.
Groepstraining
Omdat de communicatie binnen relaties zo uiterst belangrijk is, kun je ook overwegen naast of in plaats van therapie deel te nemen aan groepstrainingen. Je hebt er die specifiek gericht zijn op het verbeteren van de communicatie binnen de relatie en trainingen die meer therapeutisch van aard zijn.
Binnen de laatste groep heb je ook weer varianten, namelijk, de ggz-variant - een jaar lang in een groep met twee hummende psychologen die verwachten dat alles spontaan uit jezelf komt (zeg ik, Peter Spelbos, cynisch) - of wat meer dynamisch georiënteerde groepstrainingen, met veel meer ingebouwde confrontatie en begeleiding (en uiteraard vind je bij IDEE een relatietraining die meer bij de laatste vorm aansluit).
Gerelateerde pagina' s:Liefdesrelaties - Liefde en verliefdheid - Waarom we relaties aangaan - Relatieproblemen - Prinses zoekt prins - De goede relatie - Ruzie en conflict - Binding & hechting - Intieme vreemden - Vreemdgaan - Liefdeskunst - Relatietest - Relatietherapie - Relatieweekend (training)