Het verhaal van de relatie
Zo af en toe spreek ik een stel dat klaagt dat hun relatie zo weinig inhoud heeft en als los zand aan elkaar hangt en dat dat beter moet. Na doorvragen blijkt dan dat beide partners sterk gehecht zijn aan hun eigen onafhankelijkheid en dat ook beslist zo willen houden. Beiden ontmoeten elkaar op een zakelijke, functionele manier, met de agenda in de hand.
Dit komt vaker voor dan je wel zou denken. Terwijl we diep in ons hart wel weten dat een liefdesrelatie niet kan zonder geven en nemen, zonder de bereidheid in de ander te investeren en iets gemeenschappelijks te creëren dat uitstijgt boven het minimale functionele wat twee partners in een relatie nodig hebben.
Naast de fysieke aantrekkingskracht van het begin en de relatie tussen de overlevingsstrategieën van beide partners is de gezamenlijkheid, en dan vooral de beleving ervan, datgene wat een relatie tot relatie maakt.
De gezamenlijkheid
De gezamenlijkheid van een relatie krijgt al vanaf dag een vorm door: (a) wat we als stel beleven en plannen te gaan beleven, en door hoe we terugkijken op datgene wat we gezamenlijk beleefd hebben, en (b) op dat wat we als gemeen ervaren - onze gezamenlijke angsten, verdrieten en manier van in het leven staan. De relatie krijgt vorm door hoe we ons eigen verhaal en dat van de relatie beleven.
Antropologen maken ons dit al jaar en dag duidelijk: de cultuur die we ons gezamenlijk scheppen bindt ons tot een eenheid met een unieke, vertrouwde eigenheid en geeft ons daarmee een bedding te zijn wie we willen zijn. Dit geldt voor volken en etnische groepen, in feite alle samenlevingsverbanden, en beslist ook voor partnerrelaties en gezinnen.
Mythen, sagen, verhalen, rituelen, tradities, een gedeelde geschiedenis. Het grote verhaal. Ons grote verhaal. Daar samen aan werken, generatie op generatie. Binnen gemeenschap, familie, gezin en relatie. Het is allemaal o zo belangrijk. Het creëert een gedeelde geschiedenis, in tijden van wanhoop en tegenslag biedt het hoop en houvast, in tijden van voorspoed geeft het extra kleur aan ons leven.
Weet je nog dat we elkaar voor het eerst zagen? Weet je nog dat je zo gemeen tegen me deed en dat we het daarna goedmaakten? Dat lekker vertrouwde bij elkaar liggen. Weet je nog dat we toen Sanne geboren werd geen cent te makken hadden? Ik ben zo gehecht aan hoe jij dat doet. Zoals jij altijd brood bakt ... heerlijk gewoon.
Wij zijn in onze familie altijd gewend om de vuile was binnen te houden. Wij gaan met Kerstmis altijd een week naar Terschelling. Wij houden van een moderne inrichting. Wij stemmen PVDA. Wij willen een groot gezin. Wij lossen altijd onze problemen op in plaats van ervoor weg te lopen.
In dat gezamenlijke scheppen is het jezelf kunnen identificeren met dat wat gecreëerd wordt - het verhaal van de relatie, de gezamelijke mythe - van het grootste belang.
Kunnen we ons verbinden met het verhaal, dan maken we er deel van uit en 'is het van ons.' Kan dat niet, maken we er geen deel van uit, dan is het het verhaal van de ander en niet van ons. Dan haken we af.
Evenzo wanneer er continu strijd is over het verhaal van de relatie of wanneer er helemaal géén verhaal is. Weliswaar haken we dan niet af maar wat er wel is schept niets gemeenschappelijks.
Nee, ik zie het toch anders, dat conflict toen. Die carrière van jou heeft me nooit een barst geïnteresseerd, als je dat maar weet. Je liegt, net zoals altijd, jíj ging vreemd en ìk haakte af, niet omgekeerd. Het is jóuw huis, niet het mijne, ik wilde graag samen iets kopen. Ik heb me gevoegd vanwege de kinderen, dat weet je. Jij doet jouw ding en ik het mijne. Jij hebt dat kleed gekocht, ik niet; of het vies wordt interesseert me niet. Jouw leven laat me onverschillig.
Om een gemeenschappelijk verhaal te kunnen schrijven, zul je het leven gemeenschappelijk moeten inrichten en, vooral, beleven. - Je kunt nog zoveel geld op een gemeenschappelijke bankrekening hebben staan maar als je niet het gevoel hebt dat het ook van jou is, dan zul je je er niet mee verbonden voelen, ook niet met degene die dit voor elkaar kreeg.
Het betekent dat je moet praten en overleggen over wat voor jou en jullie belangrijk is. Je zult met elkaar moeten praten, standpunten uitwisselen en discussiëren en, wanneer nodig, het conflict moeten aangaan.
De belangrijkste gemeenschappelijke ervaring binnen een relatie die je je kunt voorstellen is natuurlijk samen kinderen krijgen en groot brengen. Of éen kind. In samen kinderen krijgen en die opvoeden krijgen als vanzelf de gezamenlijkheid en gedeelde beleving vorm. We scheppen onszelf een verhaal dat na onze dood voortleeft, als een onaantastbaar bewijs van onze relatie en onszelf.
Onze moderne samenleving is jammer genoeg minder ingericht op het samen schrijven van het verhaal van je relatie dan dat vroeger het geval was. De mythe van het instantgeluk verbonden aan 'ik, ik, ik' en het onbeperkt consumeren en jezelf uitleven nodigt daartoe nauwelijks uit. Er is gewoon weinig 'wij' in onze samenleving (en hecht je daar belang aan, zul je het zelf moeten opzoeken en bewaken).
Hoe het ook zij, als er niets of maar weinig is wat partners in een relatie bindt, als er geen verhaal is, is die nogal schraal en kaal en, niet verwonderlijk, nogal bevattelijk voor alles wat voorbij komt en mogelijk aan de partners trekt. De relatie zelf komt op de tweede plaats te staan en sterft een stille dood.
En dat is waarschijnlijk maar het beste ook. Want als partners in al die jaren al zo weinig gedeelds tot stand brachten, geen verhaal van hun relatie wisten te schrijven, geeft dat weinig vertrouwen voor de toekomst. - Tenzij je er middels relatietherapie achter komt dat je wèl wat wilt met elkaar.
De wil samen te gaan
Goede relaties ontstaan niet vanzelf, goede relaties groeien in de tijd, laag na laag. En daar horen wilskracht, toewijding, trouw en moed bij. Wilskracht, toewijding, trouw en moed om datgene te zoeken en vinden wat de relatie, de ander en jij, beiden zo nodig hebben. Om de problemen aan te pakken die er liggen.
Moed, wilskracht, trouw en toewijding zijn helaas niet iedereen in even grote mate gegeven. Mensen zijn zwak en gaan graag problemen uit de weg. In relatieland is dat echter dodelijk voor de relatie. Dat was vroeger zo en is nu zeker niet anders.
Velen van ons zijn opgegroeid met het idee dat alles kan en mag en dat geluk per definitie maakbaar is en dat wanneer dat geluk niet binnen afzienbare tijd bij deze partner gevonden kan worden, je gerechtigd bent het ergens anders te halen.
Of je na tien of twintig jaar in een relatie nog volkomen onbevangen kunt zeggen of je deze relatie wel of niet wilt voortzetten, betwijfel ik. Daarvoor ben je te vervlochten geraakt met de relatie en de ander en kun je er te moeilijk afstand van nemen.
Het hoeft ook niet. Als je je er maar van bewust bent dat een relatie begint en eindigt met de wil van elk van de partners apart. En als de wil er is, dan is bijna alles mogelijk. Dan hoef je enkel maar te focussen op de moed, trouw en toewijding om daar te komen waar je wilt zijn.
Gerelateerde pagina' s:
Liefdesrelaties
- Liefde en verliefdheid
- Relatieproblemen
- De goede relatie
- Ruzie & conflict
- Prinses zoekt prins
- Binding & hechting
- Vreemdgaan
- Intieme vreemden
- Twaalf basisregels
- Liefdeskunst
- Relatietest
- Relaties en problemen
- Relatietherapie
- Relatieweekend (training)