Van verliefdheid tot liefde
Moderne partnerrelaties bestaan bij de gratie van de liefde, een diep gevoeld positief gevoel wat ontstaat in de relatie doordat je je zo intensief en in veiligheid met elkaar verhoudt.
Ja, liefde is aan een half woord of gebaar genoeg hebben.
Een aanraking van een vinger op een speciale manier en speciale plek en weten wat de ander wil of bedoelt.
Het is het gunnen van ruimte aan de ander en blij zijn dat die ander deze ruimte gebruikt ten eigen bate.
Liefde is een combinatie van lijm, genotsmiddel en pijnonderdrukker.
Het is datgene wat een relatie - tussen vader of moeder en kind, partners, geliefden - diepte geeft en een fundament biedt waardoor tegenslagen en teleurstellingen kunnen worden geïncasseerd.
Metaforen scheppen misschien wel beelden maar bieden zelden voldoende scherpte. Dus wat is liefde nu precies? Een eenduidig antwoord daarop geven is niet makkelijk want één grote, universele definitie bestaat niet. Hieronder zes aspecten van de liefde.
Zes aspecten van de liefde
- Het seksuele
Vanuit het seksuele gezien is de liefde tussen twee mensen de agressieve en lustopwekkende spanning die in de relatie bestaat en die haar ontlading vindt in het hebben van seks met elkaar. Deze kant houdt vooral verband met hoe je de ander vindt voelen, klinken, ruiken en er uitzien. Dit is de meest basale kant van de liefde met als oorspronkelijke doel de conceptie van nieuw leven mogelijk maken.
- De verbinding
De verbinding die er bestaat tussen twee mensen die van elkaar houden biedt een tweede belangrijk aspect van de liefde. Zo bezien is liefde het vermogen en de intentie om de ander ruimte te geven, en te steunen en faciliteren in zijn of haar eigen ontwikkeling. Je stelt je daarbij dienstbaar op terwijl de ander mag nemen.
- Het bestaan
Een derde manier om naar liefde te kijken is vanuit een existentieel perspectief. Van daaruit gezien is liefde naast elkaar staan en elkaar steunen en bijstaan in het vinden van een weg in het leven, van het begin tot het eind. Het is leren omgaan met blijde gebeurtenissen en met tegenslag, ziekte en dood. Liefde is hierbij ook het verbond waarbinnen nieuw leven ontstaat.
- De veiligheid
De vierde vorm van de liefde komt voort uit de menselijke behoefte aan veiligheid. Liefde is dan elkaar beschermen, samen sterk staan tegenover de grote mammoet die op je afkomt en die jullie ongemerkt vertrapt als je niet uitkijkt. Liefde is dan voor elkaar zorgen en de taken verdelen. Het is ook economisch voor elkaar zorgen, waarbij beiden geven en nemen.
- De hechting
Het verlangen de band die je vroeger met je ouders voelde her te beleven in een nieuwe, zelf vorm gegeven hechting, een binding die door dik en dun gaat, is de vijfde vorm van de liefde. Immers, dat veilige, warme nest van vroeger (tenminste, als dat er was en je het zo hebt ervaren) bestaat niet meer. Je zult het zelf moeten re-creëren, zonder de fouten die er toen aan kleefden.
- Het spirituele
Voor velen heeft liefde voor elkaar ook een spirituele component. Zij voelen zich in de liefde voor elkaar samen in iets wat boven het aardse uit stijgt, wat hen helpt het aardse te relativeren en hun energie te richten op zaken die minder met tijd en ruimte te maken hebben. Dit is de zesde vorm van de liefde.
Wanneer de liefde die je voelt voor een ander al deze aspecten in voldoende mate omvat, geeft dit, niet zo verwonderlijk, een verrukkelijk, vrij gevoel. Alsof je voldoende reden hebt om te leven. Het is het gevoel volkomen veilig te zijn en vrede te hebben met het bestaan. Het is het gevoel met de ander te kunnen versmelten, als dat mogelijk zou zijn.
Man en vrouw
Man en vrouw verschillen van elkaar, zowel in biologisch als psychologisch opzicht. Hun visie op wat liefde is, of wat belangrijk is in de liefde, komen dan ook niet geheel overeen.
Zwart-wit gezien zijn mannen resultaatgericht en gaan ze bij voorkeur voor het functionele terwijl vrouwen daarentegen zich bij voorkeur richten op het zich verbinden met anderen. Beiden bereiken middels deze eigen accenten datgene wat ze zich wensen: veiligheid, geborgenheid en een redelijk eigengevoel.
Dit verschil vertaalt zich echter ook in wat de liefde gaande houdt en voedt. De man wil daarin graag doen opdat hij zijn liefde voor zijn partner daarin kan uitdrukken en tegelijk bevestigd zien, terwijl de vrouw graag de liefde en warmte van de nabijheid zoekt, opdat dit haar band met de man bevestigt en verstevigt.
Bijvoorbeeld, in het seks hebben met elkaar bestaat de liefde voor de vrouw vooral uit het opnieuw aangaan van de verbinding met haar partner. Zo voelt ze dat ze echt bij hem hoort. Voor de man betekent het doelgericht klaarkomen, want daardoor weet hij dat hij van háar houdt, zij immers helpt hem bij het bereiken van zijn doel, het klaarkomen.
Samengebracht in een relatie zijn deze twee kanten van de liefde, de verbinding en het resultaatgerichte, aanvullend. Ze maken de relatie sterker dan de partners, man en vrouw, apart.
Vroeger en nu
De liefde zoals wij die in het Westen kennen is van relatief recente datum. Ze is een uitvinding van de midden- en hogere groepen in de late Middeleeuwen, een sublimatie van gevoelens en ideeën die een eigen leven is gaan leiden en die beetje voor beetje de ruimte kreeg doordat de eisen die het bestaan aan het leven stelde, minder zwaar werden.
Het is niet zo dat al die aspecten die wij tegenwoordig zo belangrijk vinden aan de liefde - het verlangen naar éenzijn, gekoesterd worden, en de ultieme verbinding - vroeger niet mogelijk waren of gezocht werden.
Het was eerder dat er weinig ruimte voor was en de behoefte om het op één persoon - je partner - te richten, minder gekend was. Het leven was veel harder en aardser. De kerken waren oppermachtig en hadden het vooral over schuld, boete, lijden, en de liefde voor God, niet zozeer voor elkaar.
Er was, behalve voor enkelen, geen ruimte voor het ik-zuchtige hedonisme zoals wij dat normaal vinden, het hedonisme wat ook verweven zit in de moderne liefde: jij bent ok - ik ben ok.
Verliefdheid
Verliefdheid is: bewustzijnsvernauwing en vlinders in je buik. Het wordt door velen gezien als iets wat je overkomt en waaraan je willoos bent overgeleverd. Dat mag zo zijn maar wanneer je achteraf terugkijkt kun je altijd een moment aanwijzen waarop je jezelf als het ware toestemming gaf het te worden. Vanaf dan ging de verliefdheid een eigen leven leiden.
Door de bewustzijnsvernauwing vind je alles aan die ander fantastisch. Je weet ook dat hij of zij je alles zal bieden wat je ooit nodig zal hebben. Omdat die ander ook lijdt aan bewustzijnsvernauwing en jou ook zo fantastisch vindt, zitten jullie samen op één grote roze wolk, mijlenver verwijderd van de werkelijkheid.
De bewustzijnsvernauwing en vlinders in de buik worden teweeg gebracht door hormonen en doordat het samen op één grote roze wolk zitten, zijn eigen roes creëert. Verliefdheid is pure emotie. Maar de roes eindigt vanzelf. Doordat de roze wolk in een regenrijk gebied komt, doordat de hormoonhuishouding terugkeert naar normaal, doordat de verliefdheid houden van wordt.
De roze wolk en bewustzijnsvernauwing zijn zeer functioneel. Zonder dat zou je waarschijnlijk nooit aan die rare ander blijven hangen. Verliefdheid helpt je over drempels heen te stappen die je bij volle bewustzijn misschien wel te hoog vindt.
Verliefdheid bestond vroeger natuurlijk ook. Ze was wel losgekoppeld van een mogelijke erop volgende relatie.
Voor de jongeman bood verliefd worden de ruimte om, net zoals in onze tijd, te experimenteren. Voor de getrouwde man bood het vooral de legitimatie voor het hebben van seks buiten zijn bestaande relatie zonder die op het spel te zetten. Voor de vrouw, getrouwd of niet, was verliefd worden vooral iets passioneels, een sublimatie van het gevoel, een tegenwicht voor de sleur van een grauw bestaan.
De haat
Als je praat over de liefde, praat je ook over haar tegenpool, de haat. Het gebeurt zo vaak: je houdt van iemand, het raakt uit, en haat is wat blijft. Of je merkt dat je veel van je partner houdt maar hem ook, tegelijkertijd als het ware, kunt haten. Zonder enig probleem zelfs. Of je houdt zoveel van iemand terwijl je liefde niet wordt beantwoordt. Na verloop van tijd slaat de liefde om in haat.
Hoe sterker je je richt op het ene - de liefde - hoe eerder het andere - de haat - zich aandient. Was sich liebt, neckt sich. Altijd.
Wij mensen denken misschien wel dat we van die redelijke wezens zijn, maar dat is maar schijn. We zijn vaten vol emotie met een saus van ratio. We schieten bij voorkeur van het ene uiterste in het andere. Wanneer we vol van liefde zijn schieten we na verloop van tijd in haar tegenpool, de haat. We hebben enkel een aanleiding nodig. Na verloop van tijd komen we, hopelijk, in het midden terecht.
Gerelateerde pagina' s:
Liefdesrelaties
- Waarom we relaties aangaan
- Relatieproblemen
- De goede relatie
- Ruzie & conflict
- Prinses zoekt prins
- Binding & hechting
- Gezamenlijkheid
- Vreemdgaan
- Intieme vreemden
- Twaalf basisregels
- Liefdeskunst
- Relatietest
- Relaties en problemen
- Relatietherapie
- Relatieweekend (training)