Schaamte

Schaamte is jezelf in vergelijking met een ander of anderen om bepaalde redenen die, vind je, jou vallen toe te rekenen, de mindere voelen.

Het heeft betrekking op je gedrag, karakter of persoonlijke eigenschappen, of iets anders wat op jou teruggaat of met jou in verband kan worden gebracht. De reden kan echt zijn of enkel bestaan in jouw perceptie en/of die van anderen.

Bijvoorbeeld, een oudje wat zich schaamt voor haar incontinentie of zelfs maar haar kunstgebit. Een man die zijn ontslag gekregen heeft en zich daarvoor schaamt tegenover vrouw en kinderen. Mijn dochter, als ze denkt dat ze, in mijn ogen, iets doms gedaan heeft.

Je kunnen schamen is een belangrijke, nuttige kwaliteit in het interpersoonlijke verkeer dat leven heet. Het zorgt voor zelfregulatie van gedrag en geeft de interactie mede vorm, zowel in het positieve als negatieve.

Waarvoor je je te schamen hebt is in de cultuur vastgelegd en gelinkt aan de normen die daar en op dat moment gelden. Ook moet duidelijk zijn wat in een gegeven context schaamtevol is.

In je broek plassen is voor een driejarige zelden, maar voor een twintigjarige vrijwel altijd schaamtevol. De achterliggende reden is dat we vinden dat volwassenen hun blaasspieren moeten kunnen beheersen en we dat niet van driejarigen verwachten.

Je schamen gaat gepaard met gevoelens van minderwaardigheid. In een samenleving als de onze, waar schaamte en je de mindere voelen niet positief beoordeeld worden, kan dit, in reactie daarop, boosheid, verdriet, gevoelens van eenzaamheid, en schaamte voor de schaamte oproepen.

De zoon die zijn moeder al jaren niet meer heeft gebeld en het telkens opnieuw uitstelt. De vrouw die al twintig jaar lang niet tegen haar man durft te zeggen dan ze niet van hem houdt. En die dat besef elk jaar dieper wegstopt.

Mensen verbergen hun schaamte achter een air van onaantastbaarheid of, zelfs, agressie. Onder de schaamte verborgen tref je dan verdriet, of verdriet vermengd met boosheid aan. Tenminste, als je erbij kunt.

Andersom bestaat ook. Dat de schaamte verstrengeld is geraakt met verdriet. Waaronder je boosheid aantreft. Wee je gebeente als je daaraan raakt.

Over existentie

Levensvragen - Ouder worden - Over identiteit - Hoe identiteit ontstaat - Emotie & empathie - Man en vrouw - Brein en denken - Sublimeren - Conformisme - Structuralisme - Zijn in de tijd - Fenomenen - Zingeving

Ook interessant

Psychische klachten - Angst - Subassertiviteit - Boosheid & woede - Stress - Burnout - Groeipijn - Eenzaamheid - Depressiviteit - Relatieproblemen - Emotionele problemen - Verdriet & rouw - Eetproblemen - Hoogbegaafdheid - Twee werelden

Onze begeleiding

Begeleiding 1:1 - Rondom boosheid & agressie - Existentiële zaken - Rondom werk - Hoogbegaafdheid - Relatietherapie - Relatieadvies - Moeder-dochterzaken - Training - Begeleiding 1:1 binnen organisaties - Boosheid & agressie op het werk - Talentontwikkeling - Loopbaankeuze - Hoogbegaafd & werk

african woman, emile bernard