Hoogbegaafdheid

Je bent breed georiënteerd, vindt alles interessant en richt je meer op de inhoud dan op de vorm.

Te mager of te dik

Je bent breed georiënteerd en vindt bijna alles interessant. Je richt je meer op de inhoud dan op de vorm.

Je denkt, analyseert en schakelt snel, bent een kei in het vinden van oplossingen en het leggen van niet voor de hand liggende relaties.

Je denkt op meerdere niveaus tegelijk, chaotisch bijna, en gaat soms zo snel dat je jezelf niet kunt bijhouden. Je hebt genoeg aan een half woord en het kleinste gebaar.

Dit is zo'n beetje het standaardbeeld van een zeer intelligent, een hoogbegaafd persoon. Het klopt meestal ook, alleen is dit niet alles. Want hoogbegaafd zijn heeft vaak een keerzijde.

De keerzijde

De keerzijde van zeer begaafd zijn of een hoog IQ hebben, is dat dat voor anderen niet geldt en jij dus afsteekt bij die anderen. Dit anders-zijn kan lastig zijn in contacten en ontmoetingen, ook al is niemand op zoek naar problemen.

Je kunt het vergelijken met bloedmooi zijn tussen anderen die dat niet zijn of zwart zijn in een blanke wereld. Of zwakbegaafd tussen normaal begaafd. Of vrouw tussen allemaal mannen of niet-sporter tussen allemaal sporters. Je bent anders en steekt dus af.

In iets écht anders dan anderen zijn, roept spanning op en stelt hoge eisen aan hoe je omgaat met dit anders-zijn en de anderen. Dit geldt natuurlijk ook voor die anderen maar omdat die met meer zijn dan jij voelen ze, uiteindelijk, minder behoefte zich aan jou aan te passen. Zíj vormen de groep, niet jij. Daarom is het jouw probleem, niet het hunne. Jij moet het maar oplossen. Wat dat betreft zou je net zo goed in een rolstoel kunnen zitten.

Problemen die je tegenkomt

Vaak vinden HIQ-ers en hoog- en zeer begaafde personen al op vroege leeftijd weinig aansluiting bij groepen leeftijdsgenoten. Ze laten zich in de rol van eenling dwingen of trekken zich in die rol terug. Die twee tendenzen versterken elkaar ook: het gevoel van er-niet-bijhoren roept terugtrekgedrag op, welk gedrag weer het gevoel oproept dat je er niet bij hoort, en zo maar door. Van de weeromstuit gaan veel hoogbegaafden de rest van hun leven als eenling verder, op hun hoede voor en lichtelijk wantrouwend naar de anderen.

Een probleem waar zeer begaafde personen dikwijls tegenaan lopen en wat dit terugtrek- en er-niet-bijhoren-gedrag versterkt is dat hoogbegaafden, HIQ-ers, omdat ze zo sterk zijn op dat éne vlak, hun leven bij voorkeur op dat vlak bepalen - je bent ergens goed in, nietwaar? - en van de weeromstuit hun andere capaciteiten verwaarlozen of zelfs wantrouwen (wat heb je aan pijn? niets toch). Hoogbegaafden zijn dikwijls heel beroerd in het omgaan met en waarnemen van hun eigen en andermans emoties.

Deze emotionele krukkigheid - een empatisch vermogen dat hoogbegaafden onvoldoende ontwikkelen danwel emoties die ze onvoldoende kunnen verwoorden - is op zich ook weer moeilijk bij het aangaan van bindingen en het jezelf hechten, en het ontwikkelen van een volwassen en gebalanceerd zelfbeeld. Het maakt het je lastig om relaties aan te gaan en te onderhouden én een (zin)vol leven te leiden omdat je, uiteindelijk, niet goed meer weet wat je wilt en maar in kringetjes blijft ronddraaien.

Van je problemen afkomen

Hoogbegaafden en HIQ-ers met psychische problemen die gerelateerd zijn aan wat ik hierboven beschrijf, komen daar dikwijls maar moeilijk van af. Vaak is er een grote halstarrigheid in het koste wat kost vasthouden aan de eigen overlevingsstrategie, het wegblijven van het emotionele en pijnlijke, en het ontkennen van het eigen aandeel in het probleem. Totdat het niet meer gaat.

Deze halstarrigheid is natuurlijk ook niet bevorderlijk voor het aangaan van een binding met een therapeut (en natuurlijk zijn er ook genoeg therapeuten die niet goed weten om te gaan met hoogbegaafden), wat toch wel enigszins nodig is wil je met hulp van een therapeut of psycholoog kunnen veranderen.

Praktijk IDEE

Onder mijn - Peter Spelbos - cliënten tel ik vele begaafden, hoogbegaafden en hoog-intelligente personen. Velen van hen liepen eerder stuk bij andere therapeuten en/of instituties.

Meestal is het werken met hoogbegaafden plezierig werken voor mij (ik ben lid van Mensa Nederland) en voor degene die tegenover me zit.

Soms is het zwaar wegens de gehechtheid van de ander aan het logische en rationele, en het precieze wegen van alles wat op hem of haar af komt. Toch, voor bijna allemaal is het een vorm van thuiskomen.

Volgende pagina:

Hoogbegaafdheid - Wat leven in twee werelden met je doet.

Meer psychisch

Psychische klachten - Angst - Subassertiviteit - Boosheid & woede - Stress - Burnout - Groeipijn - Eenzaamheid - Depressiviteit - Relatieproblemen - Emotionele problemen - Verdriet & rouw - Psychose - Eetproblemen - Hoogbegaafdheid - Twee werelden

Nuttig

Begeleiding 1:1 - Existentiële zaken - Rondom boosheid & agressie - Rondom hoogbegaafdheid - Assertiviteitstraining - Persoonlijk Leiderschap - Rondom werk - Burnout & zo - Relatietherapie - Relatieadvies

Lezen over hoogbegaafdheid

Over hoogbegaafdheid - Valkuilen van hoogbegaafden - Aanverwante problemen hoogbegaafdheid - Hoogbegaafd en samenleving - Hoogbegaafd en werk - Begeleiding rondom werk hoogbegaafden - Problemen rondom hoogbegaafdheid - Verkeerde diagnoses hoogbegaafdheid - Hoogbegaafdheidstest - Hoogbegaafdheid, autisme en asperger - www.hoogbegaafd-idee.nl